Badania
1. Czy muszę robić nowe badania? Nie zawsze! Jeśli Twoje wyniki zostały wykonane w ciągu ostatnich 6 miesięcy i od tego czasu nie zaszły gwałtowne zmiany w Twoim samopoczuciu lub stanie zdrowia – są one wystarczające do naszej pierwszej analizy.
2. Lista podstawowa (Check-up) Poniższa lista to złoty standard dla osób zdrowych, które chcą profilaktycznie sprawdzić swój stan zdrowia i zoptymalizować dietę (jeśli nie robiłeś badań w ciągu ostatniego roku):
LISTA badań w laboratorium (NFZ/ALAB/Synevo etc.):
- Glukoza (pokrywa NFZ)
- Insulina
- Profil Lipidowy (cholesterol całkowity, HDL, nie-HDL, triglicerydy, LDL, TG) (pokrywa NFZ)
- Profil Tarczycowy (TSH, FT3, FT4) (pokrywa NFZ)
- Anty-TPO
- Profil Wątrobowy (Bilirubina całkowita, AST, ALT, GGTP, ALP (fosfataza zasadowa) (pokrywa NFZ)
- Bilirubina bezpośrednia
- Albumina
- Profil Nerkowy (Sód, Potas, Kreatynina, Mocznik – w surowicy krwi, badanie ogólne moczu, osad) (pokrywa NFZ)
- Homocysteina
- Morfologia krwi z rozmazem (pokrywa NFZ)
- Białko całkowite
- Badanie ogólne moczu (pokrywa NFZ)
- Badanie CRP (Białko C-reaktywne)
- Ferrytyna
- Witamina B12
- Witamina D
- Hemoglobina glikowana HbA1c
- Jonogram krwi (Sód, Chlorek, Potas, Wodorowéglan, Wapń, Magnez, Fosforan)
- Sód, który pomaga kontrolować ilość płynów w organizmie. Pomaga także w prawidłowej pracy nerwów i mięśni.
- Chlorek, który pomaga również kontrolować ilość płynów w organizmie. Ponadto pomaga w utrzymaniu prawidłowej objętości krwi i ciśnienia krwi.
- Potas, który pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu komórek, serca i mięśni.
- Wodorowęglan, który pomaga utrzymać równowagę kwasowo-zasadową (pH) organizmu. Odgrywa również ważną rolę w przemieszczaniu dwutlenku węgla przez krwioobieg.
- Wapń, który pomaga budować i utrzymywać mocne kości i zęby.
- Magnez, który pomaga w prawidłowej pracy mięśni, nerwów i serca. Pomaga także kontrolować ciśnienie krwi i poziom glukozy we krwi (cukru we krwi).
- Fosforan, który razem z mineralnym wapniem buduje mocne kości i zęby.
3. Podejście indywidualne (Wsparcie w chorobie) Jeśli zmagasz się z konkretnymi dolegliwościami lub posiadasz zdiagnozowane jednostki chorobowe, takie jak:
Insulinooporność,
Przewlekłe zaparcia lub problemy jelitowe,
Wysoki poziom cholesterolu,
Niedoczynność tarczycy / Hashimoto
Nie rób badań na własną rękę! W takich przypadkach listę badań dobieramy indywidualnie podczas wstępnej rozmowy lub po analizie Twojej ankiety. Pozwoli to uniknąć niepotrzebnych kosztów i skupić się na tym, co naprawdę istotne dla Twojego zdrowia.
PCOS – badania jakie warto przygotować
PCOS, czyli zespół policystycznych jajników, może wiązać się nie tylko z zaburzeniami hormonalnymi, ale również z zaburzeniami gospodarki węglowodanowej i lipidowej.
Jeśli masz już wyniki badań, zabierz je na konsultację. Nie musisz wykonywać wszystkiego od nowa. Wspólnie ocenimy jakie informacje są już dostępne i czego ewentualnie brakuje (część badań pokrywa program NFZ):
Morfologia krwi.
Glukoza na czczo.
Lipidogram: cholesterol całkowity, LDL, HDL i trójglicerydy.
Próby tarczycowe: TSH,T3,T4, anty-TPO
Próby wątrobowe, np. ALT i AST, jeśli są wskazania.
Dodatkowe badania – zależnie od sytuacji:
HbA1c – ocena średniego stężenia glukozy w ostatnich miesiącach.
OGTT, czyli doustny test tolerancji glukozy – szczególnie istotny w ocenie gospodarki węglowodanowej przy PCOS.
Insulina – w wybranych sytuacjach, zgodnie z oceną lekarza.
Ferrytyna, witamina B12, kwas foliowy i witamina D – jeśli występują objawy, czynniki ryzyka lub inne wskazania.
Badania hormonalne zlecone przez ginekologa lub endokrynologa.
Co jeszcze zabrać?
Jeśli masz wyniki badań hormonalnych lub krzywej glukozowej, również je przygotuj. Przyda się lista przyjmowanych leków i suplementów.
Nie wykonuj wszystkich badań na własną rękę. Ich zakres zależy od objawów, dotychczasowych wyników, leczenia i zaleceń lekarza.
Nie musisz wykonywać wszystkich badań przed wizytą. Jeśli masz aktualne wyniki, zabierz je ze sobą – wspólnie ocenimy, czy dostarczają wystarczających informacji do zaplanowania dalszego postępowania żywieniowego.
Zakres badań należy dobrać indywidualnie z lekarzem. Lista ma charakter informacyjny i nie zastępuje diagnostyki medycznej.
Menopauza – badania jakie warto przygotować
Menopauza to naturalny etap życia, w którym zmienia się gospodarka hormonalna organizmu. U części kobiet pojawiają się uderzenia gorąca, problemy ze snem, zmiany masy ciała, większe zmęczenie lub zmiany w wynikach cholesterolu i glukozy.
Podczas konsultacji dietetycznej analizuję wyniki badań, objawy, sposób odżywiania i styl życia, aby dobrać zalecenia do indywidualnych potrzeb.
Badania podstawowe, które warto omówić z lekarzem:
Morfologia krwi – pomaga ocenić m.in. czy występuje niedokrwistość.
Glukoza na czczo – ocena gospodarki węglowodanowej.
Lipidogram – cholesterol całkowity, LDL, HDL i trójglicerydy.
ALT i AST – ocena wybranych parametrów związanych z funkcjonowaniem wątroby.
Kreatynina z eGFR – ocena funkcji nerek, jeśli są wskazania.
TSH – ocena czynności tarczycy, szczególnie gdy występują objawy mogące przypominać zaburzenia hormonalne.
Dodatkowe badania – zależnie od objawów i stanu zdrowia:
HbA1c – jeśli istnieje potrzeba dokładniejszej oceny gospodarki węglowodanowej.
Ferrytyna i żelazo – szczególnie przy obfitych krwawieniach, zmęczeniu lub podejrzeniu niedoborów.
Witamina B12 i kwas foliowy – jeśli występują czynniki ryzyka niedoborów.
25-OH witamina D – w uzasadnionych sytuacjach, zależnie od czynników ryzyka i decyzji lekarza.
A co z hormonami?
W typowym przebiegu menopauzy u kobiet po 45. roku życia rozpoznanie najczęściej opiera się na wieku i objawach. Oznaczanie FSH, estradiolu i innych hormonów nie jest rutynowo konieczne u każdej kobiety. Lekarz może je zlecić w określonych sytuacjach, np. przy podejrzeniu przedwczesnej menopauzy lub gdy obraz kliniczny jest nietypowy.
Co zabrać na konsultację dietetyczną?
Wyniki dotychczasowych badań.
Listę przyjmowanych leków i suplementów.
Informacje o zmianach masy ciała, śnie, aktywności fizycznej i samopoczuciu.
Informacje o chorobach przewlekłych i ewentualnym leczeniu hormonalnym.
Nie musisz wykonywać wszystkich badań przed wizytą. Jeśli masz aktualne wyniki, zabierz je ze sobą – wspólnie ocenimy, czy dostarczają wystarczających informacji do zaplanowania dalszego postępowania żywieniowego.
Zakres badań należy dobrać indywidualnie z lekarzem. Lista ma charakter informacyjny i nie zastępuje diagnostyki medycznej.